16 kwietnia 2020 r.

Potrzeby finansowe na bieżące utrzymanie klasztoru

Ojciec Szymon Hiżycki, tyniecki opat, w swoim podziękowaniu skierowanym do darczyńców wspomniał konkretne kwoty, które określają nasze najpilniejsze potrzeby na kwiecień: ich suma wynosi ok. 110 tysięcy złotych. Od tamtego czasu udało się zlecić kolejne płatności, a inne uregulujemy w najbliższych dniach.
Bardzo doceniamy Waszą pomoc i poważnie traktujemy odpowiedzialność za przekazane nam Wasze pieniądze. Dlatego przedstawiamy, na jakie cele wydamy środki w kwietniu.
W tym miesiącu musimy ponieść jeszcze następujące koszty:

Żywność   19 283,94 zł
Woda i ścieki   9 266,03 zł
Energia elektr.   20 994,90 zł
ZUS i podatki   24 477,62 zł

Łącznie do zapłacenia pozostaje jeszcze 74 022,49 zł.
Udało nam się zapłacić dotychczas poniższe rachunki:

Gaz   20 610,95 zł
Prace ziemne   9 300,00 zł
Śmieci   2 537,89 zł
Paliwo   2 491,14 zł
Remonty   1 574,40 zł

„Prace ziemne” to konieczne zabezpieczenie fundamentu wschodniego kościoła: odkryte w ostatnich miesiącach umocnienia datują się prawdopodobnie na okres romański i wymagają wiele uwagi. Razem powyższe wydatki dają kwotę 36 514,38 zł. Wraz z tym, co pozostaje do zapłacenia, nasze najpilniejsze zobowiązania wynoszą 110 536,87 zł. 80 tysięcy złotych z tej sumy uda nam się zapłacić dzięki Waszym darowiznom.
Uwzględniamy wciąż koszt związany ze składkami ZUS: nie jest jasne, czy opactwo jako kościelna osoba prawna może skorzystać ze zwolnienia ze składek w ramach drugiej tarczy antykryzysowej. Mimo iż klasztor zatrudnia pracowników, nie stanowi przedsiębiorstwa. Mimo to przygotowujemy odpowiednie wnioski do ZUS i obserwujemy działania pomocowe rządu — będziemy je uwzględniać w naszym planie wydatków.
O naszych kolejnych potrzebach będziemy informować wraz z rozpoczęciem każdego kolejnego miesiąca.
Jeszcze raz: DZIĘKUJEMY! I zapraszamy do uczestnictwa w naszej liturgii za pośrednictwem transmisji na portalu Tyniec.TV oraz na kanałach YouTube: Tyniec.TV oraz Opactwo Tyniec.

br. Grzegorz Hawryłeczko OSB, ekonom klasztoru
 
15 kwietnia 2020 r.

Wielki Piątek / Chorał gregoriański: Graduale

 

Wigilia Paschalna / Alleluja, Ewangelia, Homilia

 
 
13 kwietnia 2020 r.

Wielki Piątek / Chorał gregoriański. Tractus: Domine exaudi orationem meam

 
 
12 kwietnia 2020 r.

Niedziela Zmartwychwstania / Sekwencja, Ewangelia, Homilia

 

Lectio Divina / Niedziela Zmartwychwstania

 

Lectio Divina / Wigilia Paschalna

 
11 kwietnia 2020 r.

Życzenia Wielkanocne

Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. (J 3,16)
 
W Jezusie Chrystusie jest nasza nadzieja, w Nim pokładamy naszą miłość, w Niego chcemy wierzyć całym sercem. Święta Wielkanocne przypominają nam jednak, że to On pierwszy nas umiłował, On wpierw związał z nami nadzieję, On w nas uwierzył – że odpowiemy na Jego dary. W tym trudnym dla całego świata momencie historii powierzamy Was wszystkich Bożemu Miłosierdziu i prosimy o modlitwę za nas. Chrystus zwyciężył śmierć i czeka na nas w domu Ojca.
 
+ Szymon Hiżycki OSB, opat tyniecki
wspólnota benedyktynów z Tyńca
 

 

Lectio Divina / Wielka Sobota

 

Wielki Piątek / Pasja wg Ewangelii św. Jana / Homilia o. opata Szymona Hiżyckiego OSB

10 kwietnia 2020 r.
 

Lectio Divina / Wielki Piątek

 

Wielki Czwartek / Homilia

 
9 kwietnia 2020 r.

TRIDUUM z Darczyńcami

Lectio Divina / Wielki Czwartek

Jeśli Chrystus nie zmartwychwstał, daremna jest nasza wiara (por. 1 Kor, 15, 14)

Uroczyste obchody Triduum Paschalnego, to czas gdy wspominamy mękę, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Chrystus Zmartwychwstał. Pokonał największych wrogów człowieka – grzech, śmierć i sprawcę wszelkiego zła, szatana. Dziś, w dobie pandemii, możemy sobie choć trochę uświadomić czym jest brak wolności, gdy sytuacja zmusiła nas do ograniczenia bądź całkowitej rezygnacji z wyjścia z domu, klasztoru, spotkań z przyjaciółmi, znajomymi. Niech to doświadczenie unaoczni nam, że to grzech ogranicza moją wolność, a tym które grzech pokonał jest Chrystus Zmartwychwstały.

Zapraszamy do głębszego wejrzenia w tajemnicę każdego z tych świętych dni poprzez Lectio Divina, które jest częścią duchowości benedyktyńskiej.

Niech Lectio Divina przygotuje nas na jeszcze pełniejsze przeżycie świąt Zmartwychwstania Pańskiego, w nadziei, że w niedługim czasie znów będziemy mogli cieszyć się przeżywaną i celebrowaną razem Eucharystią – spotkaniem, którego gospodarzem będzie Zmartwychwstały Chrystus. Bo to On zaprasza nas na ucztę, którą dla nas przygotował…

Niech te nasze spotkania staną się podziękowaniem za wsparcie, jakiego nam udzielacie w tym trudnym czasie.

 
 
 
8 kwietnia 2020 r.

Dziękujemy za Wasze wsparcie

W ramach zbiórki środków na wsparcie tynieckiego opactwa zebraliśmy już ponad sto tysięcy złotych. Taka suma, zebrana w krótkim okresie między 17 marca a 6 kwietnia, zrobiła na nas ogromne wrażenie: uświadomiła nam lepiej, że przyjaciół tynieckiego klasztoru jest bardzo wielu i że to niezwykłe miejsce, jakim jest nasze opactwo, tworzyliśmy i tworzymy wspólnie. Z całego serca wszystkim Wam dziękujemy!

Naszą wdzięczność najlepiej wyrazi nasz przełożony, o. opat Szymon Hiżycki. Zapraszamy Was do obejrzenia poniższego klipu:

 

Zachęcamy do regularnego odwiedzania naszej strony wsparcie.benedyktyni.com oraz oficjalnej strony opactwa www.opactwotynieckie.pl. Ciągle publikujemy nowe komentarze liturgiczne i rozważania tynieckich mnichów. Nasza zbiórka się nie kończy: wciąż brakuje nam połowy docelowej kwoty!

Na nadchodzące Święta Wielkiej Nocy dołączamy się do życzeń ojca opata: oby Chrystus zmartwychwstały, Dawca Życia, wskazywał nam wszystkim dalej drogę pośród przeciwności. Niech tam, gdzie jest śmierć i smutek, zatriumfuje życie i radość, dar samego Boga.

Benedyktyni tynieccy

 

5 kwietnia 2020 r.

Triduum / Maciej Pawlik OSB / Wielkopostny Dzień Skupienia Darczyńców

 
3 kwietnia 2020 r.

Triduum / Droga Krzyżowa / Wielkopostny Dzień Skupienia Darczyńców

 
3 kwietnia 2020 r.

Nie poddajemy się…

Mimo trudnej sytuacji związanej z koronawirusem mnisi w Opactwie starają się prowadzić normalne życie – codzienna Eucharystia, liturgia godzin, modlitwa prywatna, studium i wykonywanie obowiązków. I, w zależności od potrzeb innych, służenie pomocą, zwłaszcza tą w wymiarze duchowym. Dlatego też podjęli decyzje, by wierni w miarę możliwości nadal mogli korzystać między innymi z sakramentu pokuty. Bracia zdając sobie sprawę z zagrożeń mogących być efektem kontakty z osobą, która nieświadoma może być roznosicielem wirusa, podjęli decyzję by miejscem spowiedzi nie był już konfesjonał. W tym celu, dla chętnych chcących skorzystać z tego sakramentu, zostały udostępnione pomieszczenia w Wielkiej Ruinie oraz na opatówce. Wszystko w trosce o to, by zachować maksimum bezpieczeństwa w trakcie spowiedzi.

O tym, że nie wszystko może jednak przebiegać normalnie, albo dokładniej – nie  tak jak się do tego przyzwyczailiśmy pokazują są zdjęcia miejsca spowiedzi w czasie zarazy. To co najważniejsze jednak, a więc pojednanie z Panem Bogiem ma miejsce niezależnie od tego, w jakim miejscu się dokonuje…

Silne więzi z Ochotniczą Strażą Pożarną w Tyńcu, w której ojciec Wojciech Wójtowicz i brat Leopold Rudziński są druhami spowodowała, że klasztor stał się miejscem zbiórki w akcji #strażacymedykom, w ramach której zbierane a następnie przekazywane są szpitalom najpotrzebniejsze rzeczy.

Bracia w Tyńcu chcą być tymi, którzy służą innym i do Boga prowadzą niezależnie od okoliczności.

1 kwietnia 2020 r.

Triduum / Grzegorz Hawryłeczko OSB / Wielkopostny Dzień Skupienia Darczyńców #3

 

30 marca 2020 r.

Triduum / Konrad Małys OSB / Wielkopostny Dzień Skupienia Darczyńców #2

 

28 marca 2020 r.

Zapraszamy do wysłuchania konferencji przygotowanej na wielkopostne dni skupienia dla darczyńców #1

W czasie trwania epidemii koronawirusa pragniemy dotrzeć do Was na nowe sposoby. Zapraszamy do udziału w „dniu skupienia”, który przygotowaliśmy. Pierwotnie miał się on odbyć właśnie dziś, 28.03, przy udziale darczyńców i dobrodziejów Opactwa. Ponieważ jednak nie możemy spotkać się w Tyńcu, nasze konferencje kierujemy do Was wszystkich i liczymy, że spotkamy się przynajmniej w ten sposób. Piszemy o „dniu skupienia” w cudzysłowie, bo choć miał on trwać jeden dzień, potrwa przez tydzień. Kolejne konferencje ukażą się w poniedziałek (o. Konrad Małys) i środę (br. Grzegorz Hawryłeczko); w piątek zaś zaprosimy Was do wspólnego przeżywania Drogi Krzyżowej przy rozważaniach tynieckiego opata, o. Szymona Hiżyckiego.
 

Również o. opat rozpoczyna ten mały cykl: zapraszamy Was już teraz do wysłuchania pierwszej konferencji:

15 stycznia 2020 r.

Wspólne kolędowanie z oblatami

6 stycznia wspólnie z tynieckimi oblatami kolędowaliśmy w Opactwie tynieckim. Tradycyjnie już spotkaliśmy się dzień wcześniej by wysłuchać konferencji mnichów tynieckich. Ważnym wydarzeniem było spotkanie z archeologami prowadzącymi prace wokół kościoła. Udało się też zobaczyć, chociaż po zmroku, jak wygląda teren na którym są prowadzone. Fotorelacja z tego wydarzenia w galerii.

 

 
5 marca 2019 r.

Odnaleziony żyrandol powrócił po konserwacji do kościoła.

Tyniecki żyrandol powrócił na swe historyczne miejsce w kościele. Wykonano go z elementów drewnianych oraz żelaznych giętych prętów okręconych nicią konopną, na którą nałożono zaprawę kredowo-klejową, pulment i złocenie płatkowe; listki z papier-mâché, również złocone. Wykonano go prawdopodobnie w ostatniej ćwierci XVIII w. Podczas odnawiania kościoła po konfederacji barskiej zawieszony był na środku kościoła. Żyrandol został zdemontowany w grudniu 1942 r. i odnaleziony w 2016. Teraz po konserwacji wrócił na swe miejsce. Zapraszamy do obejrzenia zdjęć w galerii TU.  Prezentujemy na nich widok żyrandola z 1929 r.; stan po odnalezieniu oraz po konserwacji.

 

 

22 lutego 2019 r.

Początek roku bogaty w wydarzenia

Spotkanie Przyjaciół…
Za nami pierwszy miesiąc nowego roku. W życiu opactwa, zarówno jego mniszej wspólnoty, jak i Przyjaciół działo się bardzo wiele.
Po raz kolejny wspólnie z tynieckimi oblatami przeżywaliśmy kolędowanie. Tradycyjnie już 6 stycznia śpiewając kolędy i pastorałki, radowaliśmy się Bożym Narodzeniem.

Kolędowanie było też okazją do spotkania naszych Przyjaciół zaangażowanych w dzieło odbudowy opactwa. Sobotnie popołudnie, poprzedzające kolędowanie, wypełniły warsztaty w klasztornym skryptorium oraz spotkanie z bratem Michałem Gronowskim, który opowiadał o pracach konserwatorskich w ostatnich dwunastu miesiącach.

Wizytacja kanoniczna inauguracją Roku Jubileuszowego
Kilkanaście godzin później wspólnotę braci odwiedził Opat Prezes Benedyktyńskiej Kongregacji Zwiastowania – O. Maksymilian Nawara OSB z opactwa w Lubiniu wraz z O. Opatem Bernardem Marią Alterem OSB z opactwa Dormitio z Jerozolimy. Przeprowadzili oni wizytację kanoniczną. Jej zwieńczeniem była niedzielna msza święta konwentualna w dniu 13 stycznia, którą oficjalnie zainaugurowaliśmy Rok Jubileuszowy związany z 80 rocznicą powrotu Benedyktynów do Tyńca.

od lewej: O. Opat Bernard Maria Alter, O. Opat Prezes Maksymilian Nawara, O. Opat Szymon Hiżycki

Z tej okazji powstało logo Roku Jubileuszowego, którego autorem jest brat Mikołaj Jastrzębski OSB.

Dalsze prace konserwatorskie
Wspólnota braci ogromną wagę przywiązuje do zbliżającej się rocznicy powrotu braci do Tyńca. Stąd też tak bardzo zależy wszystkim, by wtedy właśnie wnętrze kościoła odzyskało swój dawny blask. O tym, że tak się dzieje przekonać się można już gołym okiem. Odnowiony został ołtarz główny. Do prezbiterium po konserwacji powróciła, odnaleziona dwa lata temu, przepiękna wieczna lampka.

Została ona wykonana w Krakowie przez mosiężnika Jana Kotza w 1838 r., a zdjęta sprzed ołtarza w 1940 roku. Teraz wszyscy wyczekują kiedy w prezbiterium zawiśnie barokowy żyrandol, który przechodzi ostatnie prace konserwatorskie. Więcej o żyrandolu znajdziesz tu: Żyrandol odnaleziony (plik PDF)

W kaplicy św. Scholastyki znów krzątają się konserwatorzy, którzy rozpoczęli drugi etap prac. Pierwszy przyniósł, po dwóch latach pracy, odsłonięcie fresków, których autorem jest krakowski malarz Andrzej Radwański. Freski pochodzą z 1754 roku.
Opiekun zabytków opactwa, br. Michał Gronowski wspomina, że „według zapisków, na które natrafiono dwa lata temu, freski miały być zamalowane tuż po wojnie, kiedy odświeżano kościół”.
Po ich odsłonięciu konserwatorom ukazały się sceny z życia św. Scholastyki, siostry św. Benedykta.
Przed konserwatorami kolejne wyzwania. Teraz zajmą się renowacją kamiennych balustrad i ołtarza świętej Scholastyki.

 

29 sierpnia 2018 r.

Rusztowanie zostało przysłonięte płótnem w Kościele

Prace konserwatorskie przy odnowieniu ołtarza głównego w naszej świątyni nabiorą tempa. W relacji video, do której obejrzenia zapraszamy: tutaj  pan Michał Ciba, konserwator odpowiedzialny za całość prac zapowiedział, że niebawem rusztowanie zainstalowane przy ołtarzy głównym zostanie zasłonięte specjalnym płótnem , którego powierzchnia to 42 metry kwadratowe. Wszystko po to, by dotrzymać ustalonych terminów zakończenia renowacji i jednocześnie nie zakłócać Liturgii Godzin, którą wspólnota mnichów modli się każdego dnia.

Jednocześnie zachęcamy Państwa do udziału w tej modlitwie również poprzez transmisję na stronie www.tyniec.tv

 
20 sierpnia 2018 r.

Reportaż wideo z prac konserwatorskich prowadzonych przy ołtarzu w Kościele

1 sierpnia 2018 r.

Bądźmy w kontakcie

Szanowni Państwo, ponieważ chcemy być z Wami w kontakcie, móc dzielić się, nie tylko poprzez nasz serwis, wiadomościami związanymi z codziennym życiem wspólnoty mnichów, tym co dzieje się w Opactwie w związku z jego odbudową, prosimy by ci z Was, którzy chcą takie informacje otrzymywać, a nie wyrazili zgody na przetwarzanie danych osobowych w tym właśnie celu, zapoznali się z dokumentem zgody.
Chcemy zadość uczynić wymogom prawa, które zobowiązuje nas do tego, aby uzyskać Państwa zgodę na wysyłanie takich informacji. Dlatego też zwracamy się z prośbą, byście Państwo po akceptacji treści deklaracji odesłali nam ją do opactwa na adres:

Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Opactwo Benedyktynów w Tyńcu
Ul. Benedyktyńska 37
30-398 Kraków

Deklaracja do pobrania (PDF)
Deklaracja elektroniczna

24 czerwca 2018 r.

Poświęcenie sukienki na odnaleziony obraz Matki Bożej Śnieżnej

Przedstawiamy państwu wideo relację z uroczystości poświęcenia sukienki Matki Bożej Śnieżnej w Tyńcu przygotowaną przez Portal Franciszkańska3. Zamieszczamy również fragment homilii wygłoszonej przez kardynała Stanisława Ryłko, archiprezbitera bazyliki Santa Maria Maggiore w Rzymie:

Ojciec święty Franciszek darzy ten wizerunek Maryi szczególną czcią. Zaraz po swoim wyborze, pierwsze kroki skierował właśnie do Niej. Do Matki Bożej Śnieżnej. Po każdej podróży apostolskiej przychodzi prywatnie do Bazyliki Matki Bożej Większej, aby w cichej modlitwie zawierzać Jej swoją misję, swoja posługę Piotra naszych czasów. Tych wizyt był już od początku jego pontyfikatu ponad 60. Dzisiaj ozdabiamy wizerunek Ulubionej w Tyńcu Pani nową sukienką i pragniemy przyjąć na nowo, jako wspólnota parafialna, w duchu wiary, słowa Chrystusowego Testamentu wypowiedziane z krzyża: Oto Matka Twoja. I chcemy razem z umiłowanym uczniem Janem wziąć Maryję do siebie, wprowadzić Ją w nasze codzienne życie. Chcemy zawierzyć jej Kościół święty, Ojca Świętego Franciszka, całą naszą ojczyznę, naszą wspólnotę parafialną, naszą rodzinę i nas samych. Bracia i siostry często do Niej przychodźmy.

Dziękujemy wszystkim za liczny udział w tych uroczystościach i ufamy, że obraz Ulubionej w Tyńcu Pani na nowo odzyska dawną cześć i przyczyni się do wzrostu naszej wiary i pobożności.

Zachęcamy, by zawierzać swe troski i dzielić się radościami za pośrednictwem Matki Bożej Śnieżnej w Tyńcu. Można to czynić również za pomocą specjalnej skrzynki modlitewnej w naszym opactwie. Wystarczy wejść tu: skrzynka modlitewna

 

6-7 stycznia 2018 r.

Wspólne kolędowanie darczyńców, oblatów i braci Opactwa Benedyktynów w Tyńcu

 

W uroczystość Objawienia Pańskiego w naszym opactwie spotkali się darczyńcy i oblaci tynieccy. Okazją ku temu pierwszemu wspólnemu spotkaniu było wieczorne kolędowanie. Darczyńcy, wcześniej, spotkali się z o. Opatem Szymonem Hiżyckim OSB oraz zwiedzili opactwo. Szczególnie atrakcyjne było zejście do krypt znajdujących się w prezbiterium kościoła, które są udostępnianie zwiedzającym w wyjątkowych okolicznościach.

W rolę przewodnika po opactwie, wcielił się kustosz muzeum br. Michał Gronowski OSB, który nie tylko przybliżył historię tego miejsca, ale i opowiadał o dokonaniach i planach związanych z pielęgnowaniem spuścizny blisko tysiącletniej historii klasztoru. Pasjonujące, niepozbawione anegdot opowieści br. Michała, sprawiły, że darczyńcy z trudem, ale szczęśliwie zdążyli na kolędowanie wyczekiwani przez oblatów.

Niedzielne przedpołudnie wypełniło spotkanie z br. Jakubem Bielem OSB, którego śmiało można nazwać kustoszem spuścizny literackiej o. Karola van Oosta OSB odnowiciela opactwa.
Duchowy wymiar wizyty miał swą kulminację w niedzielnej Mszy Świętej konwentualnej, po której nasi goście rozjechali się do domów z mocnym postanowieniem regularnych powrotów do opactwa w Tyńcu.

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć autorstwa oblata tynieckiego, Jarka Obczyńskiego.
 

 

25 maja 2017 r.

Powstanie Komitetu Honorowego Milenium Opactwa Benedyktynów w Tyńcu

 

Wprawdzie najstarszy klasztor w Polsce będzie obchodził swoje tysiąclecie dopiero za 27 lat, w 2044 roku, więc perspektywa może wydawać się bardzo odległa, ale taki wyjątkowy jubileusz wymaga przemyślanej, długofalowej strategii. Tyniec to przecież nie tylko perła dziedzictwa kultury i obiekt turystyczny, ale także czynny klasztor, w którym żyje wspólnota mnichów, więc pogodzenie tych funkcji stanowi wyzwanie.

W perspektywie najbliższych trzech lat przed klasztorem stoi ważne zadanie udostępnienie najstarszych, romańskich reliktów romańskich zwiedzającym poprzez utworzenie pierwszego w Polsce Muzeum Historii Benedyktynów. W obliczu zbliżającego się millenium szczególne znaczenie ma przypomnienie początków opactwa tak ściśle związanych z początkami państwa polskiego.

Ze względu na skalę i rangę planowanych działań, benedyktyni zaprosili do współpracy specjalistów i autorytety z różnych dziedzin, którzy swą radą i doświadczenie wspierają poszczególne projekty, jak i całością strategię przygotowań do Milenium Opactwa.

Członkowie Komitetu Honorowego:
Dorota Adamska,Public Relation Manager
Dr hab. Andrzej Betlej – dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie
Ks. dr hab. Michał Drożdż – dyrektor Wydziału Dziennikarstwa UPJPII
Dr n. med. Grzegorz Goryszewski – chirurg, kardiolog
Dr Józef Grabski – historyk sztuki, dyrektor IRSA
Bp Michał Janocha – biskup pomocniczy diecezji warszawskiej
Maciej Jaworski – menadżer projektu Grupa Azoty Police/ opactwo tynieckie
Marek Kamiński – podróżnik
Leon Knabit OSB – mnich tyniecki
Bogusław Kośmider – przewodniczący Rady Miasta Krakowa
Jacek Krupa – Marszałek Województwa Małopolskiego
Andrzej Kulig – wiceprezydent Miasta Krakowa
Prof. dr hab. med. Wojciech Nowak – rektor UJ
Prof. dr hab. Krzysztof Ożóg – Instytut Historii UJ
Prof. dr hab. Jacek Purchla – dyrektor Międzynarodowego Centrum Kultury
Bp Grzegorz Ryś – biskup pomocniczy diecezji krakowskiej
Marta Sztwiertnia –Fundacja Chronić Dobro przy Opactwie Benedyktynów w Tyńcu
Ks. prof. dr hab. Jacek Urban – dziekan Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII
Dr hab. Marek Walczak – dyrektor Instytutu Historii Sztuki UJ
Prof. dr hab. Andrzej Wyrwa – dyrektor Muzeum Pierwszych Piastów na Ostrowie Lednickim
Ks. prof. dr hab. Wojciech Zyzak – rektor UPJPII

 

27 lutego 2017 r.

Odnalezione elementy historycznego oświetlenia kościoła w Tyńcu 

Żyrandol (w technice narzutowej)

Odnalezione niedawno w jednym z pomieszczeń magazynowych w opactwie w Tyńcu obszerne fragmenty żyrandola, na podstawie zdjęć archiwalnych, z całą pewnością można identyfikować z żyrandolem wiszącym w środkowej części kościoła w Tyńcu.


Wstępna analiza zdjęć archiwalnych prowadzi do wniosku, że w okresie przedwojennym w tynieckim kościele wisiały w nawie trzy żyrandole, jeden mniejszy w prezbiterium oraz wieczna lampa przed głównym ołtarzem. Żyrandol wiszący najbliżej prezbiterium, miał formę kutej, neogotyckiej korony (jego losy są nieznane), i z pewnością został tam zawieszony w ciągu XIX w.; identyczne dwa żyrandole, być może nawet robione przez ten sam warsztat, zachowane są w transepcie kościoła parafialnego w Liszkach. Wykonanie tego żyrandola można hipotetycznie wiązać z jakimiś pracami prowadzonymi we wnętrzu kościoła w latach po wielkim pożarze (1831). Odnaleziona bowiem i również zidentyfikowana mosiężna, srebrzona wieczna lampa, ma zachowaną sygnaturę warsztatu oraz datę „1838”; być może zatem razem z wieczną lampą zawieszono nowy żyrandol.

Analiza zdjęć archiwalnych oraz wstępne rozpoznanie odnalezionych elementów pozwalają na pewne stwierdzenie, że są to elementy centralnego żyrandola. Zarówno forma, ornamentyka, jak i technika wykonania (narzutowa), skłaniają do przyjęcia roboczego wniosku, że odnaleziony żyrandol był najstarszym ze wspomnianych trzech żyrandoli. O ile dalsze prace badawcze nie wniosą nowych ustaleń, obecnie można hipotetycznie przyjąć, że mógł on zostać wykonany w trakcie odnowy kościoła po konfederacji barskiej. Prace te zainicjował opat Florian Janowski w 1772 i kontynuował je aż do roku 1786; możliwe, że właśnie wtedy wykonano ów żyrandol.

Żyrandol wisiał w centralnej części kościoła, w przecięciu osi głównej oraz bocznej, znakomicie dopełniając wiszące powyżej niego medaliony św. Benedykta, jak również oświetlając pobliską ambonę. Posiadał łącznie 36 świeczników w dwóch rzędach, dolnym 24, w górnym 12. Wydaje się, że pierwotnie mógł to być jedyny żyrandol w przestrzeni nawy, gdyż kościół służył wyłącznie mnichom; stąd w ciągu XIX w., gdy po skasowaniu opactwa (1816), do kościoła poklasztornego przeniesiono parafię (1834), w związku z parafialnym nabożeństwem pojawiła się potrzeba dodatkowego doświetlenia wnętrza nawy; być może właśnie wtedy zawieszono dodatkowe dwa żyrandole – wspomniany już neogotycki oraz drugi, wiszący bliżej chóru muzycznego (na zdjęciu z 1929 r. widać jedynie fragment jego dolnej części oraz wiszące na nim sznury kryształków).


Na podstawie Kroniki opactwa można przyjąć, że wspomniane wyżej żyrandole zostały zdjęte zapewne w grudniu 1943 r., gdy w kościele zamontowano oświetlenie elektryczne (w kronice mowa o instalacji w piwnicy prądnicy na ropę oraz, że po raz pierwszy w dziejach wnętrze rozbłysło światłem elektrycznym na Boże Narodzenie 1943). Losy dwóch żyrandoli – neogotyckiego oraz tego „z kryształami” pozostają nieznane – środkowy, zapewne najstarszy udało się właśnie odnaleźć. Intencją opactwa jest dokonanie jego konserwacji oraz rekompozycja w historycznym miejscu. Nie jest planowana elektryfikacja, lecz rekonstrukcja odpowiednio zaprojektowanych profitek i świec. Podobne rozwiązanie zastosowano przy odnalezionym starszym od tynieckiego, kutym pająku w katedrze w Nysie (wg ustnej relacji tamtejszego proboszcza świece zapalane 4 razy w roku nie powodują poważniejszych problemów, natomiast efekt budzi powszechne zainteresowanie)

Br. dr hab. Michał Tomasz Gronowski OSB